De regel gaat over vasthouden, niet over bellen
Het misverstand zit al jaren vast: mensen denken dat bellen in de auto verboden is. Dat is het niet. Verboden is het vasthouden van een mobiel elektronisch apparaat tijdens het rijden. Bellen mag dus, zolang het toestel niet in uw hand ligt.
Dat maakt ook meteen duidelijk waarom een telefoon tussen schouder en oor net zo goed beboet wordt, en waarom het niet uitmaakt of u belt, appt of alleen even kijkt wie er belde. De handeling die telt is het vasthouden.
Wat valt er allemaal onder
De omschrijving is bewust breed. Naast een telefoon vallen ook een tablet, een mp3-speler en een navigatiekastje eronder, zolang u ze vasthoudt. Ook een smartwatch wordt eronder geschaard op het moment dat u hem bedient terwijl u rijdt.
Stilstaan voor een rood licht is nog steeds deelnemen aan het verkeer. De uitzondering geldt alleen als u werkelijk geparkeerd staat met de motor uit — een file telt niet als parkeren. De precieze formulering staat in artikel 61a van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens.
Vasthouden versus bedienen
Een telefoon in een houder mag u aanraken. U mag dus een gesprek aannemen met een tik op het scherm, of de route wijzigen. Wat niet mag is het apparaat in de hand nemen — ook niet om hem in de houder te leggen terwijl u rijdt.
In de praktijk kijkt de politie naar het beeld: een hand bij het oor, een blik omlaag in de schoot, een telefoon die tussen de benen ligt. Wie zijn toestel in een houder op ooghoogte heeft en met spraak bedient, valt daar buiten.
En de bestuurder die niet rijdt?
Bij lesauto's geldt de regel ook voor de instructeur, die immers medeverantwoordelijk is. Bij een auto met rijhulpsystemen verandert er niets: zolang u bestuurder bent, blijft het verbod gelden, hoeveel de auto zelf ook doet.
Fietsers vallen sinds enkele jaren onder dezelfde regel, met een lager boetebedrag. Ook op de fiets gaat het om het vasthouden.
Veelgestelde vragen uit de praktijk
Mag ik mijn telefoon aanpakken als ik stilsta voor een stoplicht? Nee. U neemt dan nog steeds deel aan het verkeer.
Mag ik hem vasthouden als ik hem alleen in de houder wil leggen? Nee, ook dat is vasthouden tijdens het rijden. Doe het voor vertrek.
Mag ik een oortje in? Ja, dat mag, mits u het niet bedient terwijl u het vasthoudt. Twee oortjes tegelijk is niet verboden, maar wel onverstandig: u hoort dan minder van het verkeer om u heen.
Mag een passagier mijn telefoon vasthouden? Ja, dat is toegestaan. Voor de bestuurder blijft gelden: handen aan het stuur.
Wat er gebeurt bij een staandehouding
De agent hoeft de telefoon niet in te zien; wat hij waarnam is bepalend. In de praktijk vraagt hij wel wat u aan het doen was, en dat antwoord staat later in het proces-verbaal.
U bent niet verplicht uw toestel te ontgrendelen. Bij een ernstig ongeval kan de politie wel gegevens vorderen, en dan is er een aparte procedure met toestemming van een officier van justitie. Dat gebeurt niet bij een gewone overtreding, maar wel bij zaken met letsel.
Waarom die regel zo is opgeschreven
De wetgever koos bewust voor vasthouden en niet voor bellen, omdat handhaving anders onmogelijk wordt: van buitenaf is niet te zien of iemand belt of alleen luistert. Een apparaat in de hand is wel zichtbaar.
Daar komt bij dat onderzoek naar afleiding vooral wijst op de motorische handeling en de blik van de weg af, niet op het gesprek zelf. Zie ook Hoeveel kost het als u toch belt en Handsfree bellen: veiliger of alleen legaler.