Twee soorten afleiding
Bij afleiding in de auto wordt onderscheid gemaakt tussen wat uw handen doen, waar u naar kijkt en waar u met uw hoofd zit. Handsfree bellen lost de eerste twee grotendeels op: de handen blijven aan het stuur en de blik op de weg.
De derde blijft. Een gesprek vraagt aandacht, en die aandacht gaat ergens vandaan. Dat is de reden dat onderzoekers al jaren zeggen dat handsfree bellen wel legaler is, maar niet zonder risico.
Wat maakt een gesprek risicovol
Niet elk gesprek is even belastend. Kort en concreet — ik sta in de file, ik ben er om zes uur — kost weinig. Complex en emotioneel wel: onderhandelen, ruzie, een gesprek waarin u zich iets moet voorstellen dat u niet ziet.
Dat laatste is het verschil met een passagier naast u. Die ziet dat het druk wordt en valt vanzelf stil; iemand aan de telefoon merkt daar niets van en praat door op het moment dat u alles nodig heeft.
Wat u er praktisch mee kunt
Drie gewoonten schelen het meest. Neem geen gesprekken aan op stukken die uw aandacht vragen: invoegen, afslaan, druk kruispunt. Zeg aan het begin dat u in de auto zit, dan houdt de ander er rekening mee. En hang op als het te veel wordt; dat is minder onbeleefd dan de gevolgen.
En de auto die alles overneemt
Moderne auto's lezen berichten voor en laten u antwoorden dicteren. Dat is beter dan zelf typen, maar het is geen vrijbrief: ook luisteren en formuleren kosten aandacht.
De regel is er duidelijk over dat bediening via spraak en via het stuur is toegestaan. Dat is geen uitspraak over veiligheid, alleen over handhaafbaarheid.
Wat de cijfers laten zien
Onderzoek naar afleiding in het verkeer wijst er al jaren op dat telefoongebruik een van de grotere risicofactoren is, naast vermoeidheid en alcohol. Precieze percentages verschillen per studie, omdat het bij een ongeval zelden vast te stellen is waar iemand met zijn hoofd zat.
Wat wel consistent terugkomt: het risico zit vooral in de seconden waarin de blik van de weg af is. Bij vijftig kilometer per uur legt u in twee seconden bijna dertig meter af, en dat is precies de tijd die het kost om een bericht te lezen. Meer achtergrond staat bij de veiligheidscijfers van SWOV.
Praktische afspraken die werken
Zet meldingen uit tijdens het rijden — de meeste telefoons hebben daar een autostand voor die automatisch aangaat zodra u met bluetooth verbonden bent.
Spreek af met collega's en gezinsleden dat u onderweg niet opneemt maar terugbelt. Dat lijkt onbeleefd en is het niet: iedereen begrijpt het zodra u het één keer hebt uitgelegd. En plan bij langere ritten twee vaste momenten om te bellen, op een parkeerplaats. Dat kost tien minuten en scheelt een uur onrust.
De eerlijke conclusie
Handsfree is duidelijk beter dan met het toestel in de hand: de handen blijven vrij en de ogen op de weg. Maar de veiligste optie blijft niet bellen tijdens ingewikkelde stukken, en dat is precies de afweging die u zelf maakt.
Wie toch veel onderweg belt, doet er goed aan de installatie op orde te hebben. Zie Wat een carkit precies doet en Waarom een externe antenne nog steeds helpt.